Ah ! Aqueth mes de deceme : los dias son los mes corts de l'annada, mes que se'n passa causas : Nadau demòra la hèsta de familha la mes marcada de l'annada, auèi quan comença deceme pensan a Nadau ; decoracions, illuminacions, crompar presents, que pensan a bien minjar, a bien béver, n'estauvian pas. Tots au subermercat ! I a cinquanta ans enqüèra qu'èra ua auta casau !
Cada setmana los divès, dia de marcat. Grans marcats en deceme i a cinquanta ans que duravan de 8H deu maitin a l'escur. Lo pair Nadau venguèva jamés, n'avora pas podut passar, n'entenèvan pas regde 'n parlar, ne lo vesèvan pas jamés. Aqueth mes lo marcat de la poralha hasèva vénguer crompaires de luenh. Las poralhas venudas a Shishan s'èran minjadas pertot en França. Même los Anglés que'n minjan. Los dròlles que'us avèvan gaïtadas tot l'estiu e après dambe un punhar de milhòc èran bien grassas. Los mascles èran estats venuts au moment de las vrenhas : calèva argent entà crompar las hardas de la rentrada.
Las polòias arribavan au marcat suu pòrta bagagès de la beciclèta, deguens petits carretòts estirats a la man, deguens las cremèras, los tamboreos. Arribavan tanben de luenh, vengèvan dambe l'autòbus, dessus l'imperiala. A Shishan lo divès arribavan força autòbusses. Nietto, Serés e Lacoma de Simorra. Claude de Castelnau, Verdier de Cizòs, Benac de Sarran. Los autobusses de L'Aubian
hasèvan granas tornadas, amassavan los vetèths deguens la remorqua e la poralha d'on la podèvan botar, sovent a l'imperiala : los porets a cresta roja, pincadas, polòias, capons.
A l'època entà reussir los capons calèva mans dambe los dits regde longs. Era tostemps las hemnas que acapoavan, fòrça capons morivan. En pr'amor d'aquò hasèvan l'operacion pendent las batèras: Se morivan, los minjavan. Arren nos se perdèva. Au marcat, la poralha èra venuda deguens la carrèra, estacada per parelhs dambe ficela de lieusa. Entaus grans marcats la carrèra deu grauèr n'èra plena, dinc a la carrèra deu marcat e mème deguens la carrèra de la glèisa : mème lo pont qu'èra aucupat. Un òme plan aucupat aqueth dia qu'èra lo vailet de vila; nat tambor aqueth dia, arren que lo shioloc : deguens la carrèra las plaças son mielhoras las uas que las autas. Tot lo monde volèvan las bonas; lo vailet de vila reglava acò a còps de shioloc, e lo marcat fenit, lo praube Vidalon èra escantit, la fin de l'annada enlà, e n'èra pas a la hèsta. La poralha èra pausada sus un heshòt de palha, portada dempuish la bòrda, èra mielhor que per tèrra : quina misèra quan plavèva, n'èra pas entà era lo vielh emban ; i botavan solament lo gras, aucas e canards. Pas regde canards d'aqueth temps ; la bestia èra venuda entièra o solament lo hitge.
Deguens un paèr botavan un pauc de palha, un linge, los hitges e per dessús un beròi linge entà caperar. Digun ne se pausavan questions ; i avèva pas çò qu 'apèran auèi « des normes sanitaires » pr'aquò n'am james sabut quauqu'un s'estosse emposoat dambe hitge deu marcat.
Lo mes de deceme èra tanben lo mes de las estras. Prenguèvan tostemps lo calendrièr au factur, èra lo calendrièr espiat sovent : Hèstas, marcats, la lua, tot i èra dessús . Hasèvan desjunar lo factur e lo balhavan l'estrea, èra la mòda e pas digun non hasè austament. Los pompièrs ne passavan pas. Deguens cada familha un calendrièr qu'espiavan cada dia. Aqueth, lo compravan e cada maitin lo prumèr levat tirava ua huelha e i avèva ua blaga e lo sent deu jorn. Au curè portavan un cap des poralha , même se l'òme e la hemna n'èran pas d'accòrd sus aquera causa. A quauqu'un pròche totas la familhas anavan a la messa. Deguens quauquas bòrdas las vacas avèvan dret au resopet : avant de se botar en taula, los mèstre balhava ua horcada de hen e virava los bueus. Praubas vacas avèvan trabalhat tota l'annada, los calèva lo resopét tanben. Lo dia de Nadau minjavan la dauba, la poralha serà entau prumèr de l'an.
Detz jorns avant Nadau deguens cada vilatge, cada ser a set oras dinc a Nadau los campanèrs sonavan las aubetas, tot lo monde se'n bramba « Sonatz campantas, tintaz carilhons, sonatz las aubetas e cantatz l'angelos »
Detz jorns avant Nadau deguens cada vilatge, cada ser a set oras dinc a Nadau los campanèrs sonavan las aubetas, tot lo monde se'n bramba « Sonatz campantas, tintaz carilhons, sonatz las aubetas e cantatz l'angelos »
Cadun espèrava l'arribada deu sauvaire de qui anava marcar l'auba d'ua navèra vita.
Lo chanoina Marsan, n'avèva hèit ua cançon de Nadau que cantavon a la glèisa e tanben deguens las hèstas populairas. Adara pr'ací lo vilatge de Moncorneilh ei lo sol a manténguer la tradicion : Lo Raymond COUMEROS e l' Annetta sa vèsia van cada ser au hons de la glèisa entà estirar las còrdas e las campanas, a la volada, deguens la neit anonçan la bona novela.
Dempei longtemps i a pas mei polòias au marcat de Shishan ; ne prénguen pas mes l'autobus. Los hitges son presentats a la venta deguens un bac reglomentari e lo navet emban ei presque vueit
Dempei longtemps i a pas mei polòias au marcat de Shishan ; ne prénguen pas mes l'autobus. Los hitges son presentats a la venta deguens un bac reglomentari e lo navet emban ei presque vueit
Lo factur bota lo corrièr a la boèta, lo vesen pas guaire mes, quauqu'un même ne lo coneishen pas.
La velha de Nadau, d'on i a enqüèra ua messa, rara que sia a mieja neit e la glèisa n'ei pas james plea e quand mêma hen tostemps la hèsta
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire